Home > volwassenen > wat heb ik? > Dwangstoornis

Dwangstoornis / obsessieve-compulsieve stoornis

Controleren of het gas uit is, de kleren netjes opruimen, alle rode auto’s tellen of voortdurend hetzelfde deuntje in je hoofd hebben, niemand die daar gek van opkijkt. En geen mens is verbaasd wanneer een kennis zegt nu geen tijd te hebben om gezellig te winkelen omdat de schoonmaak voorgaat. De ene persoon is wat schoner en opgeruimder dan de ander, maar iedereen heeft wel bepaalde vaste gewoonten of rituelen.

Bij sommige mensen nemen deze gewoonten echter extremere vormen aan. Ze schrobben hun handen tot bloedens toe. Of ze gaan urenlang door totdat alle kleren precies recht opgevouwen zijn. Anderen moeten steeds weer terug naar huis om te controleren of de deur wel echt op slot is. Dan is het gewone dagelijkse ‘moeten’ een ongezonde dwang geworden. Dwanggedachten (obsessies) zijn terugkerende gedachten of voorstellingen, die zich opdringen. Soms zijn ze ook voor jezelf vreemd of misplaatst. De gedachten zijn hardnekkig en veroorzaken angst of lijden. Dwanghandelingen zijn handelingen die iemand moet doen terwijl er geen noodzaak voor is, om de angst en de onrust te minderen. Er is een geleidelijke overgang van ‘normale dwangmatige eigenschappen’ naar ‘ziekelijke dwang’. Bij de meeste mensen slokt de dwang zoveel tijd op dat ze het dagelijks leven verstoort. Mensen die dit hebben, lijden aan een dwangstoornis, ook wel obsessieve-compulsieve stoornis genoemd.

Feiten en cijfers obsessief-compulsieve stoornis
Dwangstoornissen worden nog niet zo lang (h)erkend als ziekte. De afgelopen jaren heeft onderzoek uitgewezen dat ongeveer 2% van de bevolking last heeft van een dwangstoornis. Dit zijn ongeveer evenveel mannen als vrouwen. Bepaalde dwangstoornissen, zoals was- en schoonmaakdwang, komen vaker bij vrouwen voor. Mannen hebben meer last van controledwang. Dwangstoornissen ontstaan vaak al op jonge leeftijd, rond het 20e jaar. Soms komen ze al in de kindertijd tot uiting: jongens hebben er meer last van dan meisjes.

Meer informatie online!
 • Fonds Psychische Gezondheid
• Trimbos-instituut
print deze pagina
disclaimer